Across Home Ground
Scott Bowdens solo-oversteek van Tasmanië werd een beproeving van uithoudingsvermogen, overleving en onvervulde ambitie
XtC Advanced SL 29
Er waren twee momenten die bepalend waren voor Scott Bowdens poging om een nieuw Fastest Known Time (FKT) neer te zetten voor een solo-oversteek van Tasmanië per fiets. Het eerste moment kwam maanden voordat de rit begon, toen het idee de onzichtbare grens overging van denken naar doen. Het tweede moment kwam midden in de uitdaging zelf, toen vermoeidheid, kou en twijfel dreigden een einde te maken aan zijn avontuur.
De 580 kilometer lange route kreeg voor het eerst grote bekendheid in november 2022, toen Payson McElveen de oversteek van het eiland voltooide in 32 uur en 46 minuten, volledig self-supported en gevolgd door een filmploeg.
Van Arthur River aan de Zuidelijke Oceaan tot de Bay of Fires aan de Tasmanzee doorkruist de route Tasmanië van west naar oost, met in totaal 10.500 hoogtemeters.
Onderweg voert het parcours door een ruige mix van landschappen: gravelwegen, smalle singletracks, verlaten spoorlijnen, modderige rivierbeddingen, dicht regenwoud en een oversteek van de Mersey River. Daarna gaat de route verder richting de speciaal aangelegde trails van Blue Derby. Vanaf daar loopt het traject langs de wilde kustlijn van het eiland, om te eindigen op de ruige Bay of Fires Trail, waar de bergen plaatsmaken voor de zee.
Scott Bowden, geboren en getogen in Hobart, de hoofdstad van Tasmanië, kende grote delen van de route al van trainingen en wedstrijden. Dat een Amerikaanse renner in zijn eigen achtertuin een record had neergezet, werkte motiverend.
"De racer in mij wilde zijn tijd verbeteren," vertelt Bowden.
Hoewel het idee al eerder was ontstaan, kreeg het pas in maart 2025 echt vorm. Toen voltooide Bowden, die Australië vertegenwoordigde op de weg en de mountainbike tijdens de Olympische Spelen van 2016, zijn langste rit ooit: een tocht van 450 kilometer van Hobart naar Launceston en terug.
Na die vijftien uur durende rit besloot hij ervoor te gaan. Hij prikte 22 november als datum en had nog acht maanden om zich voor te bereiden. Hij nam contact op met McElveen, die hem enthousiast hielp met routekennis en logistieke tips.
Bijna exact drie jaar na McElveens prestatie vertrok Bowden voor zonsopkomst vanuit Arthur River op zijn speciaal opgebouwde XTC Advanced SL 29 met racestuur, met een filmploeg in zijn kielzog om alles vast te leggen.
Tijdens de eerste helft van de rit lag Bowden perfect op schema. De Mersey River vormde de eerste grote uitdaging. Door een storing bij een stroomcentrale stroomde de rivier twee keer zo hard als tijdens McElveens poging.
Bowden droeg zijn fiets door het water en slaagde erin zijn elektronische aandrijving, verlichting, GPS en telefoon droog te houden. Waar hij minder rekening mee had gehouden, was de zware klim aan de overkant door dicht struikgewas en over omgevallen bomen. Die kostte hem veel meer energie dan verwacht.
Na zestien uur fietsen bereikte hij een supermarkt in Deloraine voor een bevoorradingsstop. Op de vlakke asfaltweg richting Evandale kon hij eindelijk even ontspannen in een aerodynamische houding en zijn hoofd leegmaken.
Negentien uur na de start reed Bowden Evandale binnen. Daarna volgden de gravelwegen richting Blessington en de lange beklimming van Mount Maurice. De marge was klein, maar hij lag nog steeds op schema.
Totdat alles misging.
Het grillige voorjaarsweer van Tasmanië sloeg plotseling om. Wind, regen en ijzige kou maakten de omstandigheden extreem.
De afdaling van Mount Maurice richting Ringarooma bleek vrijwel onberijdbaar. Bomen en struiken langs het pad waren weggewaaid en overal lag puin. Waar hij normaal met 40 tot 50 kilometer per uur had kunnen afdalen, moest hij nu in het donker en de regen lopend zijn weg zoeken over een eindeloze helling.
Vlak voor zonsopkomst bereikte Bowden zijn dieptepunt. Na 24 uur fietsen was hij doorweekt, uitgeput en hevig aan het rillen. Zijn lichaamstemperatuur daalde hard. Op een bepaald moment merkte hij dat hij tijdens een klim bijna in slaap viel op de fiets.
Tegen die tijd had hij geaccepteerd dat het record buiten bereik was. Voor het eerst stond hij open voor hulp van buitenaf. Zijn lichaam begon het op te geven. Hij had warmte en droge kleding nodig.
Hij stuurde een spraakbericht naar zijn partner, topwielrenster Rebecca Heald, met de boodschap dat ze hem niet meer hoefde op te wachten in Derby. Hij zou de rit niet uitrijden. Tot zijn verrassing belde ze direct terug.
Hoewel hij haar vertelde dat doorgaan onmogelijk was, bleef zij aandringen. "Als jij zegt dat het slecht gaat, dan moet het echt ernstig zijn," zei ze. "Maar als je niet finisht, zul je daar nooit vrede mee hebben. Het zal altijd door je hoofd blijven spoken."
En ze had gelijk, geeft Bowden toe. "Ik wist dat ik er onrustig van zou blijven totdat ik terugkwam om het alsnog af te maken. En ik wist ook dat ik daar niet snel opnieuw aan wilde beginnen."
Buiten Ringarooma kon Bowden eindelijk droge kleding aantrekken dankzij zijn supportcrew. Maar daarmee was de strijd nog niet voorbij. Hij moest nog naar Derby rijden en vervolgens de beruchte Old Blue Tier Trail bedwingen: een lange, technische klim over met mos bedekte rotsplaten, met talloze stukken waar hij moest afstappen en door knie- tot heupdiepe plassen moest waden.
Een verkeerde afslag, een lege GPS-tracker en gebrek aan mobiel bereik zorgden ondertussen voor paniek bij zijn begeleidingsteam. Op het hoogste punt van Old Blue Tier stapte Bowden, inmiddels op de rand van onderkoeling, in de volgwagen om op te warmen en opnieuw droge kleding aan te trekken.
Wat ooit een aanval op een drie jaar oud record was geweest, was veranderd in een strijd om de finish te halen. Om de rit te voltooien moest Bowden de Blue Derby Trails verbinden met de Bay of Fires Trail richting de oceaan. Het was bekend terrein. Verschillende gravelwegen en bospaden rondom Blue Derby maken ook deel uit van de Devil's Cardigan Gravel Race, een belangrijke wedstrijd in de UCI Gravel World Series. Tijdens het Australisch gravelkampioenschap van 2023 eindigde Bowden daar als derde.
Op de laatste 42 kilometer van de technische Bay of Fires Trail voelde hij een groeiende euforie. Toch voelde het bereiken van de Tasmanzee onverwacht weinig spectaculair. "Het was meer iets van: ja, mooi, ik heb het gehaald," zegt hij lachend. "Daarna gingen we naar de kroeg, at ik een schnitzel met parmezaan, dronk ik een paar biertjes en ging ik naar bed."
Zijn eindtijd bedroeg 36 uur en 30 minuten, ongeveer drie uur en 45 minuten langzamer dan McElveens record.
Het herstel verliep verrassend goed, al hield Bowden maandenlang last van gevoelloosheid in zijn rechterhand. Tegenwoordig werkt hij als ambulanceverpleegkundige en als wielercoach bij het Tasmanian Institute of Sport. Maar de herinneringen aan zijn solo-oversteek blijven aanwezig.
"Direct na afloop dacht ik dat ik dit nooit meer hoefde te doen," vertelt hij. "Het is een gigantische inspanning. Je moet de hele tijd geconcentreerd blijven. Het was een ongelooflijke ervaring en een levensprestatie. Ik vond het niet eens zo erg dat ik het record niet had gebroken."
Maar inmiddels denkt hij daar anders over. "Nu er wat tijd voorbij is gegaan, weet ik één ding zeker: ik ga het opnieuw proberen."